En-el Hakk Panteizm Midir?
 

Hallac-ı Mansur'un Ben Hakk'ım yani Allah'ım derken Panteizm tarzı bir inancı mı savunmuş? Müslüman olup da aynı zamanda panteist olanlar da var sanırım.Ne düşünüyorsunuz?

Neden ki!

Panteizm de tanri=evrendir.

Yani kimse tasavvuftaki gibi, panteizm de "tanriya ulasmak/tanri olmak" gibi bir amac tasimaz.

Vahdet'i Vücut görüşü mü diyorlar İslam'da evreni Allah2la bir tutmak...

Tasavvufta, "Allah'a ulasmak/Allah ile ozdeslesmek" v.s. somut bir fiil degildir.

Butun bu ulasimlar, icsel/inancsal ve zihinseldir. Ustelik davranisa da tasinir (mesela mevlana semaisi)

Panteizm ise, bir cesit deism ve tanriyi somut olarak ozdeslestirmek temelinde de hyloteizmdir.

Ustelik evrenin, sadece material objeligini Kabul eder.

Tasavvufu, deism olarak Kabul edebiliriz. Cunku deism genelde, tanri algisini akilci bir ozdeslestirmeyle yapar. Gorselligi olup olmadigi da belli degildir.

O yuzden dinsiz olan her tanri inanci deizmdir.

Tasavvufta ise, tanriya tarikat yolu ile varilir ve bu her varanin farkli tarikatidir. Yani belirli bir dinin kati sartlarini icermez.

Ustelik tasavvuf algisinda tanrinin "kotu/siddete yonelik v.s." bir yonu yoktur.

Yani tasavvuftaki tanri, ozlenen istenen v.s. bir tanridir.

Neye ne dedikleri farklidir. Her bir tasavvuf tarikatinin kendine gore kavramlari ve anlam ve icerikleri vardir.

Enel Hak ben Allahım mı?
yoksa
Ben gerçeğim mi demek?

Aslında tasavvufun kendine has bir lisanı vardır, lakin bunu da tasavvuf dışından insanlar olduğu gibi alınca; ortaya bir dünya yanlış anlama da çıkmıştır.
Örn. Firavun'un "Ben sizin rabbiniz değil miyim?" sözü de bu anlamdadır.

Velhasıl tasavvuf her daim yanlış anlaşılan bir öğreti olmuştur.

Enel hak tasavvufta bir makama delalettir, tasavvufun bizatihi kendisine delalet değildir.
Yani öyle ahım şahım bir şey değildir.

Hulul olayını biliyor musunuz?

Biraz daha detay verirseniz iyi olur, tek bir kelimeden anlam çıkmaz.

Mecusi geleneğinin bir kolu sanırım.Zikirle bir noktadan sonra Allah'ın insanda zuhur etmesi Hulul etmesi kişinin bedeninde olması.Kişinin Allah olması Allah'ın kişinin içinde bitivermesi.

Sanrım @evrensel-insan ile biz bunu tartışmıştık, buraya bakabilirsin.
Gerçi senin aradığın cevap biraz daha başka ama fikrimi sorarsan bu işlerde cevap bulmak, okumak bir çözüm değildir.
O cevabı bizzat yaşaman gereklidir ki tasavvufta buna kısaca keşf diyorlar, yani deneyim dedikleri şey.

O yüzden deneyimin yoksa kafanın karışması doğal bir şeydir.

Heleki her türlü yanlış anlaşılmaya müsait bir zeminden bahsediyoruz ki her şey bir birine karışıverir.

Bahsettiginizin salt Mecusi'likle iliskili bir durum degildir, ayni sey islamda da gecerlidir, ornegin; Allah kisiye sahdamarindan daha yakindir veya hicbir yere sigmaz hasmetinden, ancak kulunun kalbine sigar inanci gibi..

Veya Musevilikte de aynidir, Rab her daim sizinledir.
Veya Hristiyanlikta da aynidir, kutsal ruh bahsinde..
Kaldi ki cok tanrili dinlerde bile durum aynidir, motifler farkli olsa da..

Halvete girmek hali dedigimiz durum da ayni sekildedir dinlere iliskin. Yani bir sure yalniz kalmak, bir yerlere kapanmak, dag basina cekilmek, kul'de ciplak oturmak vs.

Kisaca tanri inanci tasiyan tum dinlerde durum aynidir. Kendi doktrinlerine gore kendi iclerinde tasavvuf diyebilecegimiz anlayislari vardir. Diger bir benzeri bugun new age tarzi inanclarda da ayni durum vardir. Adi her ne olursa olsun, tanri, evren, isik, cekim yasasi vs.vs. de aynidir.