Deizmin ve agnostizmin vardığı yer teizmdir
 

Deizmin ve agnostizmin varacağı yer teizmdir.

Düşünün deizmin ve agnostizmin temelini, dinlerin objesi olan tanrı oluşturur.

Dinler ritüeller ve kurallardır. Buna karşı olabilmek için yeni kurallar silsilesi oluşturmak gerekir ki zatende bunu yapıyorlar, bu noktada deizm, teizm değilde nedir.

Dinlere karşısın niye? Çünkü akıl ve bilim dışı.

Peki sizin sunduklarınız çok mu akıl içi. Tanrı kavramına karşı olmadığınız müddetçe, her halükarda akıl ve bilim dışısınız. Burada sanırım işin dozu devreye giriyor, az akıl ve bilim dışılık, çok akıl ve bilim dışılık bunu kabul ederim.

Selamlar.

İnsanlar masum bir Tanrı'ya ihtiyaç duyuyorsa ve bu Tanrı'nın hayatlarına hiç bir etkisi yoksa ne zararı olur.

Belki o ''Tanrı'' Bin Bang öncesinde değilde bilinç altındadır.Sadece ihtiyaç dahilinde hortlar, olamaz mı?

Bilimsel olabilmek için mi ateizm gerekir, yoksa ateist olabilmek için mi bilim gerekir?


sevgilerle..

Sevgili Vgm bu konuda seninle bir deist olarak çok farklı düşündüğümü söylemek istiyorum. iddan hiç de tutarlı değil Çünkü deizm ve agnotizm de dinsel ritüel diye tanımladıgın bir olgu yoktur.
Deizm bir tanrının var olabilcegini de bilimsel verilerle ilk tetikleyici olarak kabul edebilir. Evrenin var oluşuna dair istedigimiz kuramı secelim. Ama hepsinde bir baslangıc olgusu takılır kafamıza. Bir baslangıcı veya sonu düşünmemekde olası fakat bunu düşünen insanların ilk hareketlendrici olarak bir Tanrı tahayyül etmesi bilimsellik dışı değildir.

Öte yandan agnotizm bilinmezciliktir. Onlarında bu konuda ritüelleri yoktur ve tanrının varlıgı konusunda bilinmez tavırlar sergilerler. Bu iki inancında teizmle uzaktan yakından alakası yoktur. Teizmin kendi içinde binlerce ritüelinin yanı sıra gizmelerle olusturdugu akaidleri ve de sorgulanmaz akidelere vardır.
Oysa idda da bulundugun iki inancında sorgulara daima kapısı acıktır hatta kendi içerisinde çelişkiler ve sorgularla sürekli güncellenen bir yapısı mevcuttur. Tanrının bu iki inanc sisteminde de dünyevi aktivetelere sıgdırıldıgı bir alan yoktur. Bilimsellik daha gözde bir mezradır ve inancın daimi yada değişkenliği bilimsel verilerle neticelenebilir.

İki inanc sisteminde de dayatmalar mevcut degil, kesin dogru denilen kavram dısında inanc olgusu öncüldür. Tanrıya inanmak , sadece bir inanc olabliecegi gibi "belkide vardır" sorusunun da yanıtı olabilir aynı zamanda.

Tanrının varlıgı yada yoklugu bilimin konusu degildir Vgm. Bu nedenle de deistleri ve de agnostikleri cok akıllı ama bilim dışı kabul edemezsin. Böyle bir degerlendirmeye varabilecek bilim henüz ortada yoktur. OLdugu zaman zaten kimse inanır kalmaz.

Sıkıştıgımız yer ilk tetikleyici kavramının içi dahi olsa Tanrıyı orda var etmek bilim dışılık suclamasını kabul edemeyecek kadar olası bir inanctır.

Öte yandan insanların psikolojik etmenlerle var ettikleri bir Tanrı modeli bile olabilir. Agnostikler yada deistler arasında bu metodla inanır olmayı kabul eden yada bilinmezci dabvranan insanlarında teist sistemlerde oldugu gibi ne bir dayatmaları ne de kuralları mevcuttur.

Böyle bir tanrı bireyselliğin tezahür ettirdigi bir kavramdır. Bireyin ruh dünyasını saglıklı hale de getirebilir. Asl olan ATEİZM degildir. Kimsede bunu idda edemez. Yada ateizm= bilimsellik baglantısı da aynı derecede absurddur.

Asl olan yaşamın tercihlerle yaşanılabilir ve de saglıklı kılınmasıdır. Eger Tanrı bizim için bir antidepresan görevi üstlenmişse bırak da bilimin verilerinden yararlnıp bizde stresden uzak kalalım ;) Nasılsa kimseye tebliğlerde bulunmadıgımız gibi , kendimizi vahiy almış yada tanrının her anımıza mudahale edecek; mutlak güç oldugu şartlanmalarını aşmış durumdayız...

Katılmak mümkün değil :)

kime katilmak mumkun degil? VGM'e mi yoksa meaculpa'ya mi?

Bu da soru mu? Elbette vgm'ye :)

Bence hiç öyle değil.Hatta Deizm belki daha çok araştırmaya sevkedecek bir olgudur.
Ben teizmden geldim ve deizm aşamasındayım,bir Tanrı'nın olabileceğini düşünüyorum ve bu Tanrı'nın tarifini yapamıyorum,bana bildirdiği bir kural da bilmiyorum,teizme kaymam imkansız..Deizm bir Tanrı'nın olabileceğine ihtimal veriyorsa,varoluşun nasıl olduğunu araştırmak ihtiyacına da yöneltir ve yöneltiyor..Merak uyandırıyor insanda ama dinlerin saçmalığını gören birisinin "Allah ol dedi oldu!"demesi ve zaten varoluşun nasıl olduğunu bildiğini iddia etmesi gibi,ateizm de "Tanrı diye birşey yoktur!" diyerek daha en baştan kestirip atıyor ve böyle birşeyi bildiğini iddia ediyor.İki söz var "HER AN HERŞEY OLABİLİR" VE "BİLDİĞİM TEK ŞEY,HİÇBİRŞEY BİLMEDİĞİMDİR" İnsanı en çok düşünmeye yönelten,merak uyandıran düşünceler bence;deizm ve biraz da agnostizm.
Ben Tanrı'nın olabileceğine inanırken,hiç bir zaman böyle birşeyin varlığını savunmak ya da yoktur diyenlerle savaşmak gibi bir ihtiyaç hissetmiyorum.

Panteist, Deist ya da Agnostik olup ta dine dönenlere göre ateist olup ta dine dönenleri kıyaslayabilir misiniz?
Ben ateistlikten teizme dönen örneklere rastladım ama örneğin agnostik olup ta teizme dönene rastlamış değilim.
Çünkü panteistlik, deistlik ya da agnostiklik genelde bilinçli bir seçimdir.
Ateistlik ise tepkilerden ve psikolojik sorunlardan da tercih edilebilir.
Özellikle dini, kitabı, peygamberi Tanrı ile eşdeğer görüp "olmazsa olmaz" olarak niteleyen teistlerin önemli bir kısmı bir çelişki halinde Tanrıyı da reddedip ateist olur. Çünkü beyni Tanrı inancına peygamberle, kitapla birlikte şartlanmıştır.
Çelişkisinden ikna olduğunda ise yeniden dine döner.

Agnostiklikten ateizme geçenlerde ise bu olgu yaşanmaz pek.
Deizm, panteizm bir inanç ya da bilimdışılık olarak görülebilir ama agnostiklik ateistliğe göre daha bilime yakındır, uygundur.
"Tanrıyı kim yarattı o zaman?" sorusu teistlere-deistlere sorulabilir ama Agnostiklere, panteistlere sorulamaz. Çünkü teizmin yaratıcı tanrısı niteliği yoktur bu görüşlerde. Tüm varlıkların ilk varlıktan türemiş olabileceği olasılığı da bilimdışı değildir.

Saygideger arkadaslar;

Gordugum kadar, bir kavram kargasasi var. Bu konulari iceren iki kavram vardir. Bunlardan biri din, digeri ise tanridir. Bu iki kavram arasinda, kurulacak bag, tamamen kisiseldir. Kavramlarin kendisi ise evrenseldir. Kavramsal temelde, her iki kavram icinde var mi? yok mu? sorusu, hem abestir, hemde mantik disidir. Cunku, kavram olarak, hem tanri hemde din vardir ve bu evremseldir.

Din konusu, ortaya atilmis bir mentalitenin orgutlenip, sosyallesmis, yasama, hem iliski hem de iletisimde yon veren bir olgudur. Bu konuda ki verilecek cevap; ya dini gerecleri ve getirdiklerini-kendi algisina gore- uygulamak, uygulamaya yonelik, dusunce ve davranis sunmak, ya da uygulamamaktir.

Eger devlet, bu konuda her iki temelde bir zorunluluk uyguluyorsa, bu bireysel hak ve ozgurluklere terstir. Eger devlet, bu konuda bir tarafsa, bu da o devletin bagimsiz olmadigini gosterir. Dolayisiyla, bir kisi icin; ya bir dini yasam-oyle veya boyle-, ya da din icermeyen bir yasam vardir. Bu konu da da ne dini yasami olan, olmayani; ne de dini yasami olmayan olani; baski altina alamaz. Her iki uc da, biribirini kabul etmek durumundadir. Kisilerin, bu konudaki karari kendine birakilmalidir.

Tanri konusu ise, tamamen kisiseldir. Bu konuda da kisi, ya dini temelde, ya da dini olmayan temelde tanriya inanabilir. Zaten konuda, tanri var mi? yok mu? tartismasi degil-ki ben bunu daha once aciklamistim- Tanriya inanip, inanmamaktir. Sezgisini alan inanir, almayan inanmaz. Zaten bundan dolayi da kimse, tanri kavrami yoktur diyemez. Cunku bu kavram vardir ve evrenseldir.

Sadece bu kavrami, kendi dusunce ve davranisi olarak ifade eder. Olaya bilimsel acidan bakarsak; ya tanri kavramini ispata, gerekli kilmaya yonelik; ya da tanri kavramini, gereksiz kilmaya yonelik iki zit bakis acisi vardir.

Tanri kavramini gereksiz kilmaya yonelik calismalardan biri evrimsel bakis acisidir. Tanri yoktur diye yola cikmamistir. Tanrinin yaptiklarini ortaya atan dusunce ve davranislari, bos ve gereksiz kilmak icin deney ve gozlem tecrubesini ve o tecrubenin kanit ve teorilerini ortaya koyabilmek icin yola cikmistir. Yaratilis teorisine karsi, olanlari izah etmek ve verilerle kanitlamak. Yani "insanoglu veya seyler yaratilmamistir, cunku....." temelindedir.

O yuzden, inanmamak demek; kuru bir tanri yoktur, cevabi degil "Ben tanri kavraminin, benim olusumumda, yasamimda ve oldukten sonra bile, bir degeri yoktur. Ben, iliski ve iletisimi dusunce ve davranisima tasirken, tanri kavramini gale almam, tanri kavrami, benim yasamimdaki yon verisime ve yonetimime bir etki yapmaz. Kisaca ben, dusuncem de bir soru uretir ve cevap ararsam, bu dusunce iletisimde, tanri kavrami yer almaz. Yasamimdaki, tecrube ve deneyimlerimde ve yasam bana ne getirirse getirsin, bunun tanri kavramiyla bir bagi yoktur.v.s."

TANRI KAVRAMINDAN, YASAMDA VE ONUN ILISKI VE ILETISIMINDE VE DE DUSUNCE VE DAVRANISTA, TAMAMEN KURTULMAK ISE; MUTLAKA, TANRI KAVRAMINA GETIRILEN KISISEL, BIR KISIYI DOYURUCU VE TATMIN EDICI BIR IFADEYLE MUMKUNDUR.

Bu da maalesef, ne deizm, ne panteizm, ne agnostisizm ne de ateizm v.s. gibi ideolojik bakis acilariyla mumkun degildir. Cunku, butun bu ideolojiler-oyle ya da boyle-tanri ve din kavrami icermekte ve o kavramlarla ugrasmaktadir. Iliski ve iletisimde tanri kavramina yer vermektedir.

Dolayisiyle hicbiri TANRIDAN BAGIMSIZ, TANRI'DAN OZGURLUGU SAGLAMIS, TANRI KAVRAMINI IFADE OLARAK ORTAYA KOYMUS ideolojiler, degildir.

Saygilarimla;
evrensel-insan

Tanrının olması (varsayım) beni ahlaki açıdan ciddi sıkıntılara sokuyor, şöyleki bir yanda bizi yarattığı için minnet duymam gerekiyor, diğer yandan canlılara çektirdiği acılardan dolayı (kendi acılarımı önemsemiyorum, belki çok da acı çekmedim) nefret etmem gerekiyor böylesi ikilemde kalacağımı görmek bana ikiyüzlü davranabileceğim korkusunu yaşatıyor, nefretimi tetikliyor.

Bu işin ahlaki tarafıydı.

Selamlar.