Örnek İnsan Mevlana

[pante]

Mevlana dönemi Anadolu toplumuna da bir göz atmak da fayda var..

Türkler , Moğol istilasına değin Anadolu'da küçük bir azınlıktır.Kimi tarihçilere göre 200 - 300 bin , en yüksek rakamı veren 1 milyon der.
Hristiyanlar rum , ermeni ve süryaniler çoğunluğu teşkil ederler.Ayrıca Kürt ve Arap ve İran'lılar ağırlıkta olan milliyetlerdir.

Türkmenlerden kaçan ve İstanbul'a göç eden Rumlardan boşalan arazi ve tarlalarda , tarımla uğraşacak insan bulunamadığından , Rumların topraklarına geri dönmesi için davet çıkarılıyor ve bir hoşgörü ortamı oluşturuluyordu.Devlet , tarımla uğraşan hristiyanları korumaya almıştı.Türkmenler ise göçebe hayatı yeğliyorlardı.

Devlet yönetiminde Rumlar üst mevkilere kadar yükseltilmişti.Bunun yanında esir alınan hristiyan çocuklardan devşirilip İslam olanlara da önemli görevler veriliyordu.
Kiliselere asla dokunulmuyor , kiliseler İstanbul Patriğine bağlı olarak faaliyetlerini sürdürüyorlardı.Tam bir inanç özgürlüğü vardı.

Bu hoşgörü ortamı öylesine şaşırtıcıydı ki , bazı Bizans kaynakları , II.Keykavus ile II.Kılıç Arslan'ın "gizli hristiyan" olduğunu öne sürüyordu.

Zamanla kentlerdeki İslamlaşma artmış ancak dil ve kültürde bir değişiklik yaşanmamıştır.Bölgede İran dili ve kültürü ağır basar.Türkçe tutulan bir değildir ve çoğunluk bilmez zaten.Arapça bile Anadolu'da az bilinir.Ortak dil Farsçadır.Karatay , halk anlamadığı için bir Arapça yapıtı Farsçaya çevirir.Edebi yapıtların hemen hemen tümü Farsçadır.Mevlana'da eserlerini Farsça yazar.

Mevlana'yı peygamberlerle kıyaslayan Hristiyanlar ; "Her peygamberi bir dinden insanlar sevdiği halde , Mevlana'yı her dinden insan sever ve över." derler.
Mevlana'nın cenazesine her dinden ve milletten insanlar katılır.Kur'an'dan , İncil'den , Tevrat ve Zebur'dan ayetler okurlar , ağlarlar ve " Biz Musa'nın , İsa'nın ve bütün peygamberlerin gerçekliklerini onun açık sözlerinden öğrendik , bu din padişahı bizim de önderimizdir." derler ve şunu da eklerler :
"Siz müslümanlar Mevlana'yı devrinin Muhammed'i olarak tanıyorsanız , biz de onu çağımızın Musa'sı , İsa'sı olarak biliyoruz."