Noel ve İsa

[pante]

Öncelikle Hristiyan arkadaşların Noelini kutlarım.
Her ne kadar son dönemde katılımcı olarak ortada yoksalar da misafir olarak izleyenler olabilir.

Noelin Kökeni

Hıristiyan ilahiyatçılarına göre aslında Hristiyan inançlarında yeri olmayan Noel kutlaması, Hristiyanlığa eski çok tanrılı Roma kültüründen geçmiş ve Hıristiyanlığın yaygın olduğu ülkelerde Christmas ve yılbaşı kutlamalarının bir parçası haline getirilmiştir.

İsa'dan asırlar öncesinden itibaren paganlar için güneşin önemi büyüktü. Kışa girilip te güneşin daha az göründüğü ve günlerin kısaldığı dönem sevilmez, gündüzün yeniden uzamaya başladığı zaman olarak kabul ettikleri 25 Aralık onlar için bir bayram kutlamasına dönüşürdü.
Romalılarda da bu güneş bayramı Saturnali festivali adı altında kutlanırdı.

Mitoloji kitaplarında, Saturnali’nin antik yerel Latin tanrılarından biri olan Saturnus’la ilgili olduğu rivayet edilir. Saturnali festivaline başka çok-tanrılı inanç ögeleri de karışmaktaydı. Eski Roma’da putperest ayinlerinin en önemlilerinden birisi de “güneş tanrısı” Mitra’ya tapınmaktı. Mitra’nın doğum günü olarak 25 Aralık kabul edilirdi.

Hıristiyanlık öncesine ait Saturnali festivalinin, Hıristiyanlar tarafından İsa Peygamberin doğum günü olarak her yılın Aralık ayı sonunda Christmas kutlamasına dönüştürülmesi ilk kez M.S 353 veya 354 yılında Roma’da Papa Liberius zamanında olmuştur.
Hristiyan ilahiyatçılara göre bazı putperest festival ve ayinlerinin Hıristiyanlarca da kutlanmasının nedeni o dönemlerde Roma’daki Hint-İran kökenli Mitra inancına karşı Hıristiyanlığı korumaktı.
Bu nedenle bazı putperest festivaller kabul görmüş ve onlara Hıristiyan adları verilmiştir.
İşte, Christmas bunların en çok bilinen örneğidir. Günümüzde Christmas, Batı Hıristiyanları tarafından 25 Aralık tarihinde kutlanır ve yılbaşında 1 Ocak’ta Noel eğlenceleri ile birleşir.
Bu 25 Aralık-1 Ocak tarihi, eski Roma takviminde Güneş Tanrısı Mitra’nın doğum günüyle, Saturnali festivalindeki “gündönümü”nün birleşimi olarak bir hafta süreyle kutlanırken, Batı Hıristiyanlarınca İsa'nın doğum günü kutlamasına dönüştürülmüştür.

Doğu Hıristiyanları ise aynı kutlamayı 6 Ocak’ta yaparlar. Fark, bir tarihlendirme ihtilafından ibarettir. Zaten İsa’nın doğum tarihinin kesin olarak bilinmediğinde *Hıristiyan araştırmacılar ittifak ederler.

*İşte bu Christmas ve yılbaşı eğlenceleri, zamanla Noel efsanesiyle birleşmiştir.