Örnek İnsan Mevlana

pante · #1 25-03-2006, 20:58

MEVLANA

Büyük Türk Mutasavvufu , Mevlana’nın asıl adı Muhammed Celaleddin’dir. Mevlana ve Rumi de , kendisine sonradan verilen isimlerdendir. Efendimiz manasına gelen Mevlana ismi , ona, daha pek genç iken Konya’da ders okutmaya başladığı tarihlerde verilir. Bu isim Şems-i Tebrizi ve Sultan Veled’den itibaren Mevlana’yı sevenlerce kullanılmış ; Adeta adı yerine sembol olmuştur.

Rumi , Anadolu demektir.
Mevlana’nın , Rumi diye tanınması , geçmiş yüzyıllarda Diyarı Rum denilen Anadolu ülkesinin vilayeti olan Konya’da uzun müddet oturması, ömrünün büyük bir kısmının orada geçmesi ve nihayet türbesinin orada olmasındandır.

Mevlana’nın doğum yeri , bugünkü Afganistan’da bulunan , eski büyük Türk kültür beldesi Belh’tir.
Mevlana’nın Doğum tarihi ise (6 Rebiu’l Evvel, 604) 30 Eylül 1207’dir.

Asil bir aileye mensup olan Mevlana’nın annesi , Belh Emiri Rükneddin’in kızı Mümine Hatun ; babaannesi , Harezmşahlar (1157 Doğu Türk Hakanlığı) hanedanından Türk prensesi , Melike-i Cihan Emetullah Sultan’dır.

Babası , Sultanü’l-Ulema (Alimlerin Sultanı) ünvanı ile tanınmış , Muhammed Bahaeddin Veled ; büyükbabası , Ahmet Hatibi oğlu Hüseyin Hatibi’dir.

korelmis · #2 25-03-2006, 21:27

Yaşadığım sürece Kur'an'ın çırağıyım
Seçilmiş Muhammed'in yolunun toprağıyım
Buna uymayan bir söz benden nakledilirse
Rahatsızım bu sözden, ben bu sözden uzağım

diyor Mevlana.

Mevlana İslam'ın sevgi ve hoşgörü bahçesinde açmış bir güldür. Her insanın bir takım hataları olabilir. Kuran'da temiz akıllı olanlar sözün tamamını dinleyip, sonra en güzeline uyanlar olarak tarif edilir. Bir gülün dikenleri, gülün kokusundan istifade etmemize engel olmamalıdır.

pante · #3 25-03-2006, 22:03

5-6 yaşlarında iken , yaklaşan Moğol istilası nedeniyle , Belh'den ayrılan Mevlana'nın ailesi , 10 yıl sürecek uzun yolculuğa Nişabur ve ardından Bağdat'a giderek başlamıştı.Daha sonra Hac için Mekke ve Medine'ye giden aile , buradan Şam'a geçmiş ve bir süre burada kalmıştı.Oradan Malatya , Erzincan , Sivas , Niğde üzerinden Karaman'a yerleştiler.7 yıl Karaman'da kaldıktan sonra , Selçuklu sultanı Alaeddin Keykubat'ın daveti üzerine Konya'ya yerleştiler.

Mevlana , 1225 yılında Gevher sultan ile evlendi.1231 yılında babasını kaybeden Mevlana ilim dünyasında bir boşluk içinde kaldı.Bu boşluğu , 1244 yılında , rüyasında gördüğü büyük insanı aramaya çıkan bir başka ilim ve düşünce adamı Şemsi Tebrizi doldurdu.

Beden bakımından ondan ayrıyım ama , bedensiz ve cansız ikimiz de bir nûruz.

Ey arayan kişi! İster onu gör , ister beni. Ben O’yum , O da ben. *

Gününün çoğu zamanını Şems ile felsefe ve ilahi sohbete ayıran Mevlana'yı halk Şems'den kıskanıyor ve Şems'i istemiyordu.Gücenip Şam'a giden Şems , Mevlanayı yasa boğunca Şems'e çağrı yapılıp yeniden kavuşmaları sağlandı.1248 yılında tekrar Konya'dan ayrılan Şems'den bir daha haber alınamadı.
Eski Yunan'daki filozofların felsefe teatilerini normal karşılayanların , bu iki filozofun karşılıklı derslerine , felsefe oturumlarına garip bakmaları ve iftiralara yeltenmeleri mantık almıyor.

Öldüğüm gün tabutum götürülürken, bende bu dünya derdi var sanma...
Benim için ağlama, yazık, vah vah deme;
Şeytanın tuzağına düşersen, o zaman eyvah demenin sırasıdır,
Cenâzemi gördüğün zaman firâk, ayrılık deme,
Benim kavuşmam, buluşmam işte o zamandır,
Beni toprağa verdikleri zaman, elvedâ elvedâ demeye kalkışma,
Mezar, cennet topluluğunun perdesidir.
Batmayı gördün değil mi? Doğmayı da seyret, güneşle aya gurûbdan hiç ziyân gelir mi?
Hangi tohum yere ekildi de bitmedi? Ne diye insan tohumunda şüpheye düşüyorsun?
Hangi kova kuyuya salındı da dolu dolu çıkmadı? Can Yusuf’u ne diye kuyuda feryad etsin?
Bu tarafta ağzını yumdun mu, o tarafta aç
Zîrâ senin Hayy u Hû’yun, mekânsızlık âleminin fezâsındadır.

pante · #4 25-03-2006, 23:25

Mevlana ve kadın : ( Bakalım Mevlana kadınları alçaltıyor , küçümsüyor mu?)

Mevlâna *hayatında iki evlilik yaşamış ; ilk eşi Semerkantlı Lala Şerafettin’in kızı Gevher Hatun’un ölümünden sonra , daha önce eşi vefat etmiş olan Konyalı Kerra Hatunu zevceliğe almıştır.
Yani aynı anda birden fazla kadınla evli olmamıştır.Bu davranış da onun -her ne kadar dinî müsaâde olsa bile- tek eşliliğe verdiği önemi göstermektedir. Zaten Mesnevî’sindeki bir beyitinde “Kendine gel; iki sevgiliyi sevmek kötüdür” (Mesnevî, V/1465) diyerek bunu açıkça vurgular.

Nikâhta iki kişinin birbirine denk olması lâzım. Yoksa iş bozulur, geçim kalmaz.” (Mesnevî, IV/196, 197)

Mevlâna erkeklerle kadınları kıyaslar ve câhillerin kadınlarına galip geldiğini ; akıllı erkeklerin ise eşlerine mağlup olduğu sonucuna vararak teşbihler yoluyla şu tespitlerde bulunur :
“İnsan , yiğitlikte Zaloğlu Rüstem bile olsa , Hamza’dan bile cesur olsa yine de hükmetme hususunda karısının esiridir.
Görünüşte su, ateşten üstündür ...
Fakat ikisinin arasına bir tencere (sevgi) girdimi ateş o suyu kaynatır , buharlaştırır , yok eder.
Görünüşte su nasıl ateşten üstünse sen de kadından üstünsün ; fakat hakikatte ona mağlupsun , onu istemektesin.
Kadınlar , akıllı erkeklere karşı galip gelirler ; fakat cahil kişiler kadınları mağlup ederler.
Bu tür cahiller, sert ve kaba olan insanlardır.
Bunlarda acıma , lutfetme ve sevme duygusu azdır ; çünkü yaratılışlarında hayvanlık duygusu üstündür.

Sevgi ve acıma insanlık özelliğidir, hiddet ve şehvet ise hayvanlık.” (Mesnevî, I/2427, 2429-2431, 2435, 2436)

Mevlâna erkeklerin üstünlüğünün ise ileri görüşlülüğünden olduğunu belirtir ve şöyle der:
“Ey yiğit kişi! Erkeklerin kadınlara üstünlüğü kuvvet , kazanç ve mal-mülk bakımından değildir.
Öyle olsaydı , aslan ve fil daha kuvvetli olduklarından dolayı insandan daha üstün , daha yüce olurdu.
Erkeklerin kadınlardan üstün olması erkeğin , kadına nazaran daha çok işin sonunu görebilmesindendir.
Erkek de , işin sonunu tahmin edip göremezse , bu becerisi olanlara karşı kadın gibi noksan sayılır.” (Mesnevî, IV/1618-1621)

“Sevgiyle acılar, tatlılaşır; bakırlar altına dönüşür.
Muhabbetle tortular, berraklaşır; dertler, şifa verir.
Muhabbetle ölü, canlandırılır. Sevgiyle padişah, köle yapılır.”(Mesnevî, II/ 1529-1531)

Kadınların ev ekonomisine ve eşine katkısı :

Mevlâna , kadınların erkekleri üzerindeki etkisini maddî boyutta da inceleyerek şu çarpıcı beyitleri söyler:
“Niceleri , kazançla padişah kesildiler ; niceleri de kazanç peşinde çırılçıplak kaldılar.
Niceleri kadın alarak Kârun gibi zengin oldu ; niceleri de kadın yüzünden borçlandı gitti.” (Mesnevî, VI/3688, 3689)

"muhabbet ve merhamet insanlığın, hiddet ve şehvet de hayvanların sıfatlarıdır."

#5 26-03-2006, 01:24

1248 yılında tekrar Konya'dan ayrılan Şems'den bir daha haber alınamadı

Bu kısımın oldukça karanlık olduğunda İslami tarihçiler bile mutabıktır. Çünkü Şemsin Konya'ya bu 2. gelişinde aniden kaybolduğu biliniyor. "Şems'in tekrar Konya'dan ayrılması" nı iddia edebilmek için ise Şems'in Konya'dan ayrıldığını görenlerin olması gerekirdi. En azından ayrılma hazırlıkları yaptığına dair bilgiler olmalıydı oysaki yok. Şems'in ne olduğunu sanırım hiç bir zaman bilemeyeceğiz. *Tarihin karanlıkları içinde yanıtı olmayan bir soru olarak kalacak bu. Sadece varsayımlar ileri sürülebilecek: "Konya'dan ayrıldı" veya "Mevlana'nın müritleri tarafından öldürülüp cesedi gizlendi" gibi. Tek gerçek, bir daha ne Konya'da ne de başka bir şehirden Şems ile ilgili bir haberin bir daha alınamayışıdır.

sargon · #6 26-03-2006, 02:52

panteidar";p=&quot´isimli üyeden Alıntı

Mevlâna erkeklerle kadınları kıyaslar ve câhillerin kadınlarına galip geldiğini ; akıllı erkeklerin ise eşlerine mağlup olduğu sonucuna vararak teşbihler yoluyla şu tespitlerde bulunur

Kadınlar , akıllı erkeklere karşı galip gelirler ; fakat cahil kişiler kadınları mağlup ederler.
Bu tür cahiller, sert ve kaba olan insanlardır.
Bunlarda acıma , lutfetme ve sevme duygusu azdır ; çünkü yaratılışlarında hayvanlık duygusu üstündür.

Sevgi ve acıma insanlık özelliğidir, hiddet ve şehvet ise hayvanlık.” (Mesnevî, I/2427, 2429-2431, 2435, 2436)

Doğru söze ne denir.. Bu adam gerçeğe ermiş arkadaşlar.... *

*

pante · #7 26-03-2006, 15:52

Prof.Bayraktar Bayraklı diyor ki ;

"Mevlana Moğol şeyiymiş, emperyalizm yapmış; ne alâkası var Allah aşkına yahu? Böyle bir sistem, bu kadar büyük bir filozofa, bu kadar büyük bir filozofun karşısına, bir düşünür, bir mütefekkirin aleyhine nasıl konuşur bir tarih kürsüsü profesörü, benim aklım almıyor. Tarihçi olduğu için felsefesini anlamıyor adamın. Yani, Mevlana'nın felsefesini anlamadığı için, Fihi Mâ Fih'yi nasıl savunuyor. Fihi Mâ Fih'in özü nedir? Ne diyor Fihi Mâ Fih'te? İnsan eşittir düşünce. "Düşünmeyen adam hayvandır" diyor. Düşünceyi bu kadar öne çıkaran, aklı bu kadar öne çıkaran Mevlana'yı nasıl kalkar emperyalist söylersiniz. Mesnevî'sinde sevgi, insan sevgisini işliyor, Divan-ı Kebir'inde ilâhi aşkı işliyor; siz nasıl böyle konuşuyorsunuz Mevlana hakkında "emperyalist felsefe yapılmıştır", benim aklım almıyor. Bunlar nasıl ilim adamlarıdır, nasıl düşünürdür bunlar, nasıl kitap yazıyorlar ben anlamıyorum. Bir insanın aleyhine, bir insanı tezyif etmek için, kötülemek için böyle konuşulur mu?.."Bayraktar Bayraklı

MEVLANA’YI ANLATAN KİTAPLAR AMERİKA’DA EN ÇOK OKUNANLAR ARASINDA...

Endonezya Mevlana Vakfı Başkanı ve İslam Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nasaruddin Umar , dünyanın en büyük online kitap satış merkezi olan ''amozon.com''un birkaç ay önce Mevlana hakkında 100'den fazla eseri satışa sunduğunu belirterek , bugün Mevlana hakkında yazılan kitapların ABD'de en fazla okunan eserler arasında yer aldığını söyledi.
Hoşgörünün yok olmaya başladığı , dünyanın birçok yerinde insanların kaosa sürüklendiği dönemde Mevlana'nın daha iyi anlaşıldığını ifade eden Umar , Mevlana hakkındaki kitaplar , şiirler ve hatta şarkıların bile giderek büyük ilgi gördüğünü bildirdi.
Mevlana'nın fikirlerinin temelinde hoşgörü , sevgi ve aşk olduğunu artık tüm dünya insanının çok iyi bildiğini ifade eden Umar , ''Geçen yıl bazı üniversitelerde verilecek dersler ve araştırmalarım için ABD'de bulundum. ABD'lilerin maddiyat dışında kendilerini mutlu edecek , bir akım , bir yol aradığını gördüm. Bazı Avrupalılar ve ABD'liler , aradıkları mutluluk ve huzuru Mevlana'da buluyor. Bugün Mevlana , dünyanın hemen her yerinde yakın dan tanınıyor'' dedi.

http://www.sabah.com.tr/2004/12/18/gun107.html

Savaşa dair ne varsa ben orada yokum.
Sevgiye , barışa , kardeşliğe dair ne varsa ben oradayım.

Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) 2007'yi 'Dünya Mevláná Yılı' ilan etti.
http://www.kanald.com.tr/haber/yasam....08/2007.shtml

MEN BENDE-İ KUR'ANEM EGER CAN DAREM
MEN HÂK-İ REH-İ MUHAMMED MUHTAREM
EGER NAKL KUNED CÜZ İN KES EZ GÜFTAREM
BİZAREM EZ U VEZ AN SUHEN BİZAREM

pante · #8 26-03-2006, 16:16

Güçlü olmak iyidir, ama zorbalık kötü.
İyi dinle ve öğren; Oğuzhan bu öğüdü:

Akıllı ve güçlü ol, ama haksızlık etme,
Gücünü ve aklını kötülükte tüketme.

Zalime boyun eğme, bu onu güçlendirir;
Her zaman hakkı gözet, etrafını sevindir.

"Kim ki olur dünyada zulüm ederek âbâd,
Elbette akıbeti olacaktır çok berbat."

“Ey ahmak, madem farkettin farkı,
Artık kendine gel de bitsin artık bu şarkı.

Terbiyesizlik etme, yakma kendi canını,
Boyuna bosuna bak, kendini iyi tanı.

Elini yıkamadan hamur açmaya bakma;
Ticareti bilmeden dükkân açmaya kalkma.

Kendi denginle yaşa, kendi denginle uğraş;
Kedi isen kediyle, itsen itlerle dalaş.

Kul isen kulluğu bil, sultanlığa yeltenme,
Denizi görmemişken kaptanlığa özenme.

Boyunu aşan işe haddini bil, bulaşma,
Sorumlu olmadığın işlerle de uğraşma.”

Şaşı eder insanı aşırılık ve öfke
Ruhu dönemez olur gerçeğe, doğru yöne.

Garaz öne çıkınca altlarda kalır hüner,
Perdeler yer değişir, gönülden göze iner.

Vicdanını karartıp rüşvet alırsa hakim
Farkedemez kim mazlum, göremez kimdir zalim.

Kırmak istemiyorsan içerdeki şişeyi,
İyi anlamalısın çok önemli bir şeyi :

İki tane gözün var biri semaya bakar
İkincinin bakışı hep yere doğru akar.

Kapat iştah ve istek, eleştiri gözünü.
İbret ve şükürle bak, iyi tanı özünü.

Nasihata kulak ver, iyi görürüm sanma,
Hep gönül gözüyle bak, toprak gözüne kanma.

Madde gözü tembeldir, hep kolayını arar
Yanlış yöne götürür insanı kolay yollar.

Üşenme, kaynağı bul, zor gelse de nefsine
Doğru yollarda ara, yokuş ve dik gelse de.

Bırak zannı, şüpheyi, hedefin olsun gerçek.
Varınca göreceksin her zahmete değecek.

Asıl şaşılık budur, budur gözdeki mertek :
Zannetmekle bilmenin farkını görememek.

Bulanıktan uzak dur, her işin olsun berrak;
Ancak temiz bir kalptir, yüzü ak çıkaracak

Hele de vesveseye aman sakın kapılma
Güvenilmez bilgiyi kendine rehber kılma.

Vehimden de uzak dur doğru bilgi zannetme,
Hele de evhamları ona buna iletme.

Doğru olsun her işin, doğrudan uzaklaşma,
Doğru bil, doğru düşün, doğrudan asla şaşma...

pante · #9 26-03-2006, 22:08

İNSAN SEVGİSİ :

Mevlana'nın nazarında insan son derece değerli bir varlıktır.
* *"alemden maksat insandır"

* *"İnsanın bir soluğu , bir cana değer; * *
* *Ondan düşen bir kıl , bir madene değer.
* *(Rubailer,78)

Aşk Geldi , Damarımda Derimde Kan kesildi . Beni kendimden aldı sevgiyle doldurdu. Bedenimin bütün cüzlerini sevgili kapladı. Benden kalan yalnız bir ad, ötesi hep 0......”.

Alınan sevgi Allah katından alınıp tüm insanlara yansıtılmaktadır. Bu sevginin kemale erişi ise , aşığın aşkta yok oluşudur. İşte gerçek yokluk noktası ilahi vuslattır.
Şu sözü tüm söylenenleri topluyor. "Aşk’sız olma ki ölü olmayasın , aşk’ta öl ki diri kalasın".

Mevlana aşkı ve Tanrıya ulaşmayı şöyle anlatır. “Hamdım, Piştim, Yandım”.

Ast olan sevmedir. İnsan mayasındaki bu duyguyu arıtmalı ve ayıklamalıdır. Bedenimiz bir arı kovanı gibidir.

Bu kovanın balı ve mumu da ilahi aşk’tır. İşte sevginin insana egemen olması evrensel barışı da, dünya kardeşliğini de yaratacaktır. Dostluğun da , sulhun da temeli sevgidir. *Her şeyi ve her yaratığı sevmek ruhu olgunlaştırır, insana huzur verir. Bu sevginin kapıları Tanrı sevgisiyle açılır.

“Oğul düşmanının Seni Sevmesini İstiyorsan, kırk gün onun iyiliğini iste, sana karşı düzelecektir. Zira gönülden gönüle yol vardır”.

*Ancak insan kendisindeki bu değerleri idrak ettiği , varlığındaki cevheri keşfettiği zaman insan olma özelliğini taşır ;

* "Canında bir can var, o canı ara ...
* *Beden dağında bir mücevher var , o mücevherin madenini ara ...
* *A yürüyüp giden sufi , gücün yeterse ara ;
* *Ama dışarıda değil , aradığını kendinde ara."
* *(Rubailer, 22)

*"Sen su değilsin , toprak değilsin , başka bir şeysin sen...
* *Balçık dünyadan dışarıdasın , yolculuktasın sen.
* *Kalıp bir arktır, can o arka akan bengisu ;
* *Fakat sen , senliğinde kaldıkça ikisinden de haberin yoktur." (Rubailer, 205)

* *
* *İnsan yalnız bedenden ibaret değildir. Ona hayat veren , Hak nuruna dost olan ruhtur. Bu gerçeği bilen ve ruhunu dosta yöneltenler gerçek insandır ve bunlar melekten üstündür.

*
* Ancak insan kendisine bağışlanan bu üstünlüğe ulaşmak için dört vasıftan kurtulmalıdır. İnsana ayak bağı olan bu dört huy, dört kuşa aittir. Tavus kuşu gibi azametli , kaz gibi hırslı , horoz gibi şehvete düşkün olmak ve karga gibi olmayacak ümitlere düşüp , uzun ömre tamah etmek. (Mesnevi, V/31-52)

"Sevgide güneş gibi ol,
dostluk ve kardeşlikte
akarsu gibi ol,
hataları örtmede gece gibi ol,
tevazuda toprak gibi ol,
ofkede ölü gibi ol,
her ne olursan ol,
ya olduğun gibi görün,
ya göründüğün gibi ol."

"Nice insanlar gördüm, üzerinde elbisesi yok.
Nice elbiseler gördüm, içinde insan yok."

anthemoessa · #10 26-03-2006, 22:22

Mevlana yüreği aslında iyilik dolu bir insan olabilir...Ancak eleştirilecek bazı yönlerinin de olduğunu inkar edemeyiz...

Mevlana Kur'an'a bağlı mıdır? yoksa "kafir" midir? Kur'an'a bağlıysa "gel ne olursan ol gel putperest olsan yine gel" anlayışı ve benzerleri içinde pek de güzellik göremediğim Kur'an'a ters düşer...

Bence ikinci seçenek...Yani Mevlana bazen Kur'an'a "bağlı" gibi gözükse de aslında başka fikirlerden etkilenmiş biri...

Bu konuda Dr. ümit Haktanır'ın "Tasavvuf hastalığı ve Mevlana" isimli eserini tavsiye ederim...Mevlana'nın Kur'an ile islam ile nasıl çeliştiğini bizzat müslüman bir "akademisyen"den okumanızı tavsiye ederim.