Musa Dönemi Firavunu Kimdir?

Merhaba,

Kitab ı mukaddes in Çıkış (Exodus) bölümünde sözü edilen firavunun Mısır Firavunlarından hangisi olduğu epey bir zaman soruldu ve gelecekte de sorulacak gibi görünüyor. Bazılarına göre bu *II.Ramses dir, kimisine göre de onun oğlu.

Freud' a göre ise bu, anlamsız bir soru çünkü yahudilerin- Musanın önderliğinde- Mısır dan çıkışı 'başsız döneme' denk gelir (M.Ö 1352-1320). Her nekadar bu 32 yıl içinde Tutankhamun ve Ay ın yaklasık 14 yıl süren iktidar dönemleri olmuş ise de sonucta bu bir anarsi dönemidir. General Horemheb düzeni sağlayıncaya kadar da Mısır büyük bir karışıklık içerisindeydi ve bundan dolayı da yahudilere engel olacak bir merkezi idare yoktu. (Bkz. S.Freud-Musa ve Tektanrıcılık b.II)

Ben, Freud'a hak veriyorum. Tevrat ve tarih konularına ilgi duyan arkadaşların soru ve yorumlarını beklerim.

Cok ilginc bir konu gercektende. Bildigim tek sey, Misir tarihi en iyi kaydetmis medeniyetlerden biridir. Buna ragmen hicbir yerde Musa ve anlatilan diger olaylarla ilgili (Kizildeniz'in ortadan yarilmasi vs.) en ufak bir kayit yoktur.

Respendial bey/hanım

Yorumunuz için tesekkür ederim, Mısır tarihi ile ilgili söyledikleriniz doğrudur.

Musa nın yahudilere liderlik ettiği bu yolculuktaki olayların, mucizelerin Mısır Tarihinde yer almaması normaldir. Çünkü nasıl ki Tevrat ta -gerçekte- 2 tane Musa varsa (bu tek Musa gibi gösterilir), bu mucizelerin de gerçeklerle ilgileri yoktur (büyük bir ihtimalle Midyan rahipleri tarafından uydurulmuş şeylerdir).

[thunderpoint]

Sevgili ilhan hoşgeldin..

Katkılarını bekliyoruz...

Sevgiler...

[frodo]

Yanlış hatırlamıyor isem Babil Devletinin kuruluş yıllarında zengin bir rahip Sami kökenli
göçebelerle ve koyun sürüleri ile Mısır'a göç ediyor. Bazı Mısır resimlerinde "koyun güden"
bir halkın çizimleri var. Mısır'lıların bu işi yapmayı sevmediklerini ikinci sınıf bir iş olarak
gördüklerini anlatan tarihçiler bu göçü İbrahim'e dayandırıyorlar.

Mısırdan çıkış ile ilgili de II.Ramses dönemine ilişkin bir kayıt var gibi aklımda kalmış. Ancak
firavunun bunları kovaladığı vs kayıtlarda yok. Yine yanlış hatırlamıyor isem bu çıkanlar
cüzzamlı ve onlara önderlik eden de bir rahip.

Frodo bey/hanım

Tevrat da anlatılana göre İbrahim ailesiyle birlikte Ur kentinden Harran a oradan da Kenan iline gider; burada meydana gelen kıtlık yüzünden ise geçici bir süre için Mısır a göç eder. Eğer İbrahim diye biri yaşayıp Mısıra da gittiyse bu, Orta İmparatorluk zamanında olmalı (M.Ö 2065–1585), yani Babil in kuruluşundan yaklaşık 800 yıl sonra. Bu dönemlere ilişkin bazı Sami kabilelerinin ticari amaçlarla Mısır a mal getirişi de resmedilmiştir. (Bkz. Afet İnan-Mısır Tar.Med.1992 s.215)

Ayrıca, Mısır kayıtlarında 'israil' ismine ilk defa Mineptah *döneminde (M.Ö 1232–1224)rastlanılmaktadır. Bu isim, Filist dolaylarında yenilen devletler arasında sayılır. Tabi ki İsrail halkının bu bölgelerde var olması için hicretin üzerinden en az 100 yıllık bir zamanın geçmesi gerekir (40 yıllık çöl yaşamı, Kadeş deki birleşme ve savaşlar). Netice olarak Mısırdan çıkışın, M.Ö 1352-1320 dönemlerinde yani II. Ramses in saltanatından bir asır önce, gerçekleştiğini söyleyebiliriz.

Saygı ve sevgiyle

[3.yol]

Cikis'in Santorini/Thera yanardaginin ( Santorini/Thera adasinda Girit adasi'nin kuzeyinde) patlamasi sirasinda oldugunu iddia edenler var. Bu yanardagin patlamasi bilimsel zaman tesbitlerine gore M.O 1625 yillarina denk geliyor. Arkeologlarin tarihlemesine gore bu olay M.O 1500 yillara denk geliyor. Bu patlama sonucunda buyuk bir tsunami olusmasi , yanardagdan cikan gazlarin kullerin gogu kaplayip gunesin isinlarini *uzunca bir sure perdelemesi soz konusu. Bunun sonucunda veba salgini basliyor. Tsunami olmadan once deniz geriye cekilir ilk once. Oludeniz'in yarilmasindan cok nil deltasinin kuzey kiyilarinda ( akdeniz denizi sahillerinde) "reed sea" kisminda bu cekilmenin olmus olmasini ve Misir'dan cikis yapanlarin
buradan orta doguya gecis yaptiklarini savunuyorlar. Zamanin firavunu Ahmose I ( misir dilinde "ay dogdu" , ibranicede "Musa'nin kardesi" ) *Ahmose'nin diger kardesinin ismi Kamose.
Benim ilgimi ceken Musa'nin ingilizce ismi "Moses" . Misirlilarda firavunlarin isminde kullanilan seslerden gelmis gibi gozukuyor. Ramses , Ahmose , Kamose. Bunu onceden farketmemistim.

Not: Midyan uygarligi hakkinda arkeolojik bulgular Santorini/Thera adasi , Girit adasi ve Nil deltasinin kuzey kiyisinda olan Avaris sehrinden.

Ucuncuyol bey/hanım

Musa nın aristokrat bir Mısırlı olduğu ve adının ,Mısır dilinde çokça görüldüğü üzere Tuthmosis veya Ahmosis adlarından bozma olduğu bir gerçektir. Fakat Mısır tarihinde çıkışı, en fazla (deyim yerindeyse, taş çatlasa) III. Amenofis (M.Ö. 1405–1370) zamanının sonuna denk getirebiliriz çünkü Aton kültü bu zamanlarda rağbet bulmaya başlamıştı. Çok iyi bilindiği gibi, onun oğlu olan IV. Amenofis -sonradan Akhenaton- (M.Ö 1370–1352) zamanında ise bu monoteist yani tektanrılı din, dünya tarihinde ilk defa bir devletin resmi dini haline getirilmiştir.

Bundan başka, Yahve nin eski bir volkan tanrısı olması ihtimali çok kuvvetlidir. Mısırda ve Sina Yarımadasın da hiç volkanik dağ yoktur ama Midyan ın batı bölgesinde vardır. Dolayısıyla, bugünkü kitab ı mukaddes in tanrısı, Midyan paganlarının bir tanrısı olan Yahve ile Mısır ın Aton veya Aten adlı güneş tanrısının bir karışımıdır.

[osiris]

arkadaşlar ben burak eldemin mardukla randevu adlı kitabından okumuştum mısır tarihinin en karanlık dönem olan m.ö 1600 lerdeki hiksos işkali ile mısıra yahudilerinde geldiği daha sonradan onlarla birlikte kovulduğu ihtimalinin en kuvvetli ihtimal olduğunu söylüyor ayrıca tevratta geçen mucizelerin volkan patlamasında oluşan afetlerle benzelik gösterdiği ve halk arasında efsaneleşerek bu günlere gelmiş çünkü hiç bir mısır kaydında büyük sayılarda yahudi varlığından söz edilmiyormuş ve bukadar önemli bir olayın da geçmesi gerekirdi bazıları diyebilir bu mısırı küçük düşürdüğü için kayıtlar yok edilmiştir ama öyle olsaydı hiksos işkali veya fiavun amenofis olayını asla öğrenmezdik ve bu kadar büyük bir olayı mutlaka birileri kaydederdi bence tevratın yazarları bu hikayeyi tamanan halk rasındaki bir söylenceden aldılar çünkü ne yusuf olayında nede musa olayında firavun isminin veya ibranice uyarlamasının geçmemiş olması oldukça garip çünkü mısır hakıkında bu kadar şey bilip firvunun ismini *niye yazmazlar veya ozamanlar bize referans olabilecek başka bir savaş ne bileyim komşu ülkeden bahsedilse belki bir yerlere varılabirdi sadece yahudilerin yapımında çalıştığı varsayılan pi-ramses şehrinden firavunun hemen o olduğu sonucu çıkarıldı yarıca musa ismi sudan gelen anlamına geliyormuş bu efsanede bildiğiniz gib babil kralı sagonla birebir aynı yani nereden bakarsanız bakın ortadoğunun her yeriden belkide tarihi gerçeklere dayanan bir masal var karşımızda bunu çözmenin tek yoluda bu masalı gerçekmiş gibi algılamaktan kurtulmak

[3.yol]

Duzeltme:

Bir onceki yazimda Midyan uygarligi aslinda Minos uygarligi olacakti.