Apokrif Kitaplar Dini Metinler

[ALKA]

INCIL VE TEVRAT'TA APOKRIF KITAPLAR VE DINI METINLER

Latince "gizli" ve Yunanca "saklanmis" anlamina gelen "apokrif", dini otoritelerce genel kabul görmüs olmayan dini metinlere verilen isimdir. Apokrif dini metinler ve kitaplar bazen dogruluklarinin süpheli oldugu durumlardan, bazen de bazi dini politik gerekceler sebebiyle sakinca bulundugundan Kitabi Mukaddes'e eklenmemislerdir.

Apokrif Kitaplar konu ve icerik acisindan bazen tarihsel olaylarin metinlerini icerir, bazen dua ve ezgilere yer verir, bazen de gelecege dair kehanetlerde bulunur. Cogu da bilgelik sözleri ve söylenceleri kapsar.

Apokrif Kitaplari ve metinleri ikiye ayirmak mümkündür.

1- TEVRAT'A YANI ESKI AHIT'E AIT APOKRIFLER
Enok, Tobit, Yudit, Ester, Bilgelik, Sirak, Baruk, Yeremya’nın Mektubu, Azarya’nın Duası ve Üç Genç Adamın Ezgisi, Suzanna, Bel ve Ejderha, 1.Makabeler, 2.Makabeler, 3.Makabeler, 1.Esdras, 4.Ezra, Manaşşe’nin Duası, 151.Mezmur ve 4.Makabeler vs...
(Bu kitaplar ve metinler daha sonra tek tek ele alinacak)



2- INCIL'E YANI YENI AHIT'E AIT OLAN APOKRIFLER

*Peter Incili
1886'da Misir'da Akhmim'deki bir rahibin mezarinda bulunmusturi, M.S. 2.yy'a ait olup icerik olarak sadece Isa'nin ölümünü ve tekrar dirilisine yer vermekte.

*Oxyrhynchus veya Al Bahna metinleri
1897'de Misir'daki Oxyrhynchus antik kentinde bugünkü ismiyle Al Bahna'da bulundu. Textler bir cok degisik fragmanlar iceriyor; M.S. 3. veya 4.yy'dan kalma Hermas'li coban, M.S. 3.yy'dan Ireneus'un eseri, yine 3.yy'dan kalma Ibraniler Incili, M.S. 4 ve 5.yy'dan kalma Baruch'un apokalipsesi, Thomas Incil'inin bir kismi ve bazi dua parcalari ile bugünkü Incil'de de bulunan bazi metinler gibi..

*Egerton papirüs metinleri
H.I. Bell ve T.C. Skeat tarafindan 1935'de Misir'da bulundu. M.S. 150 ya da 200 yillarin ait oldugu saniliyor. Eski Yunanca metnin yazarinin Filistinli olmayacagi saniliyor. Mezopotamyali ya da Anadolu'dan birisi oldugu saniliyor.

*Thomas Incili
1945-47'de Misir'da Nag Hammadi'de bulundu. Nag Hammadi papirüsleri olarak da bilinir. M.S.100-110 yillarina aittir

*Gizemli Marko Incili
Secret Mark veya kisaltilmis olarak SecMark olarak da taninir, aslinda yunanca mistik Marko Incil'i olarak isimlendirilmistir. M.S. 150 ile 215 yilinda yasamis Iskendireye'li Klemens'in bir mektubunda bulunmus olmasina ragmen Kudüs'te Mar Saba manastirinda bir zamanlar var olan orijinali kaybolmustur. 18'yy'a ait bir el yazisi kopyasi mevcuttur.

*Papyrus Cairensis 10 735
6. veya 7.yy'dan kalma papirüse yazilmis bir kac fragman parcasi, sadece Isa'nin dogumuna ve Misir'a kacisa dair olan kismi icerir.

*Fajjum fragmani
1887'de Viyana'da bir müzede G. Bickel tarafindan Misir kaynakli papirüsler arasinda bulunmustur. Isa'nin son yemegini anlatir

*Strasburg Kipti Incili
M.S. 5. ve 6.yy'a ait papirüs parcalari 1885'de Strasburg Üniversite Kütüphaneliginde cok kötü bir durumda bulunmus ve bunlarin bilinmeyen bir Incil'e ait oldugu sonradan anlasilmistir.

*Yunanca Misir Incili
Yunanca yazilmis olup 2.yy'a ait.

*Kiptice Misir Incili
Yukaridaki Yunanca Misir Incilinin kipti dilindeki tercümesidir.

*Bartholomeus Incili
M.S. 250'ye ait

*Mesih'in Dialogu
?

*Harmonia evangelica veya Tatyan'in dörtlüsü
4.yy'da özellikle Urfa hristiyanlari ve Suriyeli hristyanlar tarafindan kullanilan Incil. M.S.170 yilinda Tatyan tarafindan edite edilmistir. M.S 400 yilinda piskopos Theodoret biraz da Tatayan'a olan düsmanligindan bu Incili seytani bulur ve yasaklar.

*Ebionim Incili (judeo hristiyan Incil)
M.S. 66/67 yilinda hristiyanliktan ve Kudüs'ten ayrilan bir grup yahudi-hristiyanin kullandiklari Incil. Salamis'li Efifanius'tan kalma bazi yazi metinleri mevcuttur.

*Yakobus Prot-Incili
M.S. 2.yy'a ait olup daha cok Meryem'in hayat hikayesini ve gecmisini anlatir. Bir zamanlar Kitabi Mukaddes'te yer almis ama daha sonra cikarilmistir. Ermenice, Süryanice, Yiunanca, Latince, Gürcüce, Etiyopca'ya da cevrilmisti.

......

Hepsi bu degil tabi, listenin devami....

Almanca
http://de.wikipedia.org/wiki/Apokryphen

Ingilizce
http://wesley.nnu.edu/biblical_studi...anon/index.htm

Rusca
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%...B3%D0%B8%D1%8F)